Wandelen door de Borkeld

Van infoboerderij 'n Witten vertrekt een drietal wandelingen. Wij hebben er voor u twee gelopen. De rode route van 1 km en de gele route van 3 km. De routes zijn duidelijk gemarkeerd met paaltjes.

Volg vanaf de A1 de weg richting Markelo. Sla gelijk de eerste weg links af, de Borkeldweg in. Na ongeveer 1½ km ligt de informatieboerderij aan uw rechterhand.

Een zware pan

De Borkeld is ontstaan tijdens de voorlaatste ijstijd. Zo'n 150.000 jaar drongen dikke ijsmassa's vanuit Scandinavië ons land binnen. Het ijs drukte het onderliggend materiaal, zand en grind, zoals een zware pan op een tafelkleed, in rimpels voor zich uit. Hierdoor ontstond onder andere de Veluwe, maar ook de Sallandse Heuvelrug en de Borkeld. Het smeltende ijs veranderde in waterstromen, die diepe geulen trokken in het landschap. Stormen en aardverschuivingen kneden de dalen en heuvels in het landschap verder.

De heide 

Een deel van de Borkeld is begroeid met heide. Door onder andere de verzuring en verdroging van de afgelopen tientallen jaren zijn grassen als pijpenstrootje en bochtige smele de heide steeds meer gaan overwoekeren. Hier en daar slaan jonge berken, dennen en eikjes op. Als er niets aan gedaan wordt, zal de heide begroeid raken met bomen en geleidelijk in bos veranderen. Staatsbosbeheer wil de heide juist in stand houden en zelfs uitbreiden. Want door de eeuwen heen hebben diverse soorten planten en dieren zich aan het heide-milieu aangepast.

Beheer 

Het beheer van de heide bestaat hoofdzakelijk uit werkzaamheden die vroeger door boeren werden gedaan, zoals laten begrazen en plaggen. Het tegengaan van vergrassing gaat ook uitstekend door het inzetten van vee: in plaats van de schapen gebruikt Staatsbosbeheer daarvoor nu onder meer ruige runderen als Schotse hooglanders en Herefords. Het grootste voordeel van begrazing is dat het terrein toch op een enigszins natuurlijke manier gehandhaafd wordt. Het vee kan niet overal komen, waardoor een gevarieerde plantengroei ontstaat van jonge en oude heide en verspreide bomen en boomgroepen.

Steeds zeldzamer 

Vele specifieke heide-levensgemeenschappen zijn zeldzaam geworden of zelf helemaal verdwenen. Karakteristieke planten van de heide zijn natuurlijk struik- en dopheide, maar ook zonnedauw, gevlekte orchis, heidekartelblad en klokjesgentiaan. Daarnaast zijn tal van insectensoorten, waaronder heivlinder, heideblauwtje en verschillende libellen, vooral op de heide te vinden. Vogels als roodborsttapuit, boomleeuwerik, geelgors zijn ook karakteristiek voor de heide op de Borkeld. 

Lawaai 

De Borkeld is doorsneden door de autosnelweg de A1. Tijdens uw wandeling merkt u wat voor een grote invloed een snelweg heeft. Op de achtergrond blijft het geraas van de auto's hinderlijk aanwezig. Dus toch maar niet op deze plek wandelen? Dat niet, de natuur blijft schitterend. 

Loop hierna ook nog even de Friezenbergwandeling. Hier zult u de snelweg niet meer horen.