Wandelen door het Haaksbergerveen

Wat dacht u van een stevige wandeling door het Haaksbergerveen? Staatsbosbeheer heeft in dit gebied drie gemarkeerde routes uitgezet. De rode route is 2 km, de gele route 4 km en de blauwe route 3,5 km. De drie routes laten zich vrij gemakkelijk combineren tot een stevige wandeling van zo'n 8 km. Als u de routes linksom loopt, houdt u bij een kruising van de routes gewoon links aan. Loopt u de andere kant op, dan gaat u steeds rechts af.

Er zijn twee startpunten van de routes. Neem vanaf de rondweg Haaksbergen de zuidelijke afslag, de Morsinkhofweg. Deze gaat over in de Peddedijk.De parkeerplaats ligt dan aan uw linkerhand. U kunt ook vanaf de rondweg eerst richting Buurse rijden, via de Buurserstraat. Na enkele kilometers slaat u rechtsaf de Hofweg in. Ga na ongeveer 1500 meter linksaf de Wennewickweg in. Aan het einde van deze weg ligt de parkeerplaats aan uw rechterhand.

Skelet

De routes zijn in het veld heel goed aangegeven. Een welgemeend advies: Blijf op de route. Veen is verraderlijk. Er zijn plekken in het Haaksbergerveen die er heel vertrouwd uit zien. Een dik veenpakket, berkenopslag, maar het veendek kan heel dun zijn. Eronder is gewoon moeras. Tijdens onze wandeling kwamen we de resten van het skelet van een schaap tegen. Verdronken in het veen. Een gewaarschuwd mens….

Een waterdichte schotel

Het Haaksbergerveen heeft wel degelijk vaste grond onder de voeten. Al moeten we daarvoor wel redelijk diep gaan. En vèr terug in de tijd. Vele miljoenen jaren geleden, zo rond de ijstijden, zijn hier klei- en leemlagen achter gebleven. Deze lagen liggen, als een soort min of meer waterdichte schotel, onder het veen. Het water dat hierin bleef staan, groeide in de loop van de eeuwen dicht met waterplanten (laagveen) en later met veenmossen (hoogveen). Zo ontstond, heel kort samengevat, uiteindelijk hoog boven het oorspronkelijke waterniveau een dik pakket hoogveen.

Een grote spons

Hoogveen wordt vooral gevormd door veenmossen. Deze mossen kunnen zelfs tot 40 keer hun eigen gewicht aan water vasthouden. Al groeiende vormen ze als het ware één grote spons die, drijfnat en wel, uiteindelijk vele meters boven het oorspronkelijke grondwater komt te liggen. Het water dat zo wordt vastgehouden, is voedselarme regenwater. Er zijn dan ook maar weinig planten die onder dergelijke extreme - voedselarme - omstandigheden weten te overleven, de echte hoogveenplanten dus; veenmos.

Verdroging

In het Haaksbergerveen is vooral in de vorige eeuw veel turf gewonnen. Eerst werden diepe sloten gegraven. Het veen droogde daardoor uit. Deze verdroging is in de afgelopen decennia nog verstrekt door de ontwatering van omliggende landbouwgronden. Hierdoor gingen er steeds meer planten groeien die helemaal niet in een hoogveen thuishoren, zoals berk, pitrus, braam en adelaarsvaren. Dankzij snel en rigoureus ingrijpen is het hoogveen behouden gebleven. Hoogveen kan alleen groeien in regenwater. In het Haaksbergerveen is dit uniek opgelost. Het Haaksbergerveen kent van zuid naar noord een hoogteverschil van ongeveer 3 meter. Op zich niet zoveel, maar genoeg om te kiezen voor het sawa-model. Daarbij werden er achter elkaar een aflopende reeks van zanddammen gelegd, die elk zo'n 30 á 40 cm aan water moeten tegenhouden. De verschillende vakken zijn met overlopen verbonden.

Dode berkestammen

Overal in het veen komt u dode berkenstammen tegen. Een logisch gevolg van deze operatie. Doordat het gebied weer voor een groot deel onder water is komen te staan, hebben deze berken het loodje moeten leggen. Een deel van de wandeling gaat over een oud niet vergraven veenpakket. U voelt dit onmiddellijk. De grond veert onder uw voeten. Wees gerust: Dit veenpakket is dik en sterk genoeg.