Het Lankheet (3): Huidige functies
Bosbeheer
In 1995 is op Het Lankheet een proef gestart met een andersoortige, extensieve vorm van bosbeheer. Van belang hierbij is dat aan een bos tegenwoordig niet alleen meer economische, maar ook natuur- en maatschappelijke functies worden toegekend. Zo is het bos er ook voor de wandelaar, jogger, ruiter en vogelaar, kortom voor de recreant. Omdat in het huidige bosbeheer verschillende functies geïntegreerd worden, spreekt men ook wel over geïntegreerd bosbeheer. Het bos wordt veel afwisselender en dit is dan tevens interessant voor de recreant.
In tegenstelling tot het verleden wordt er nu bijvoorbeeld veel kleinschaliger ingegrepen. Er is geen sprake meer van kaalslag maar van selectieve kap. Dit wil zeggen dat verspreid over oppervlakte en tijd op verschillende plekken in het bos gekapt wordt. Er zullen dan lichtplekken ontstaan waar afhankelijk van de rijkdom van de bodem en de kruidenvegetatie de in de grond aanwezige zaden van de bomen spontaan zullen ontkiemen. Men gaat dus niet over tot nieuwe aanplant, maar laat de natuur zijn gang gaan. Om te voorkomen dat het wild de jonge aanwas opeet, worden op sommige plaatsen de open plekken afgerasterd. Hoe gevarieerder een bos is in houtsoorten en leeftijdsopbouw, hoe gemakkelijker het verjongingsproces zich zal voltrekken.
In het huidige bosbeheer ligt de nadruk dus op natuurontwikkeling. Naast het zichzelf laten ontwikkelen van jong bos betekent dit ook dat dood hout niet opgeruimd wordt. Dit is een verrijking voor de natuur, want dood hout herbergt weer veel leven zoals insecten, mossen en paddestoelen. Ook kunnen in dode bomen allerlei schuilgelegenheden bestaan voor vogels en vleermuizen, waardoor de natuur als geheel wordt verrijkt.
Natuurbeheer
Zoals uit de nieuwe vorm van bosbeheer al blijkt, heeft de natuur een belangrijke plaats in het beheer van Het Lankheet. Er is een natuurontwikkelingsplan waarin aandacht wordt besteed aan de stuifzanden met jeneverbessen, monumentale bossen, (grens)wallen, heideterreinen, vennen, het herstellen van oude beeklopen en het conserveren van kwetsbare moerassen. In het plan krijgt de fauna veel aandacht. Er is in dit verband bijvoorbeeld veel aandacht voor een meer dan honderd jaar oude dassenburcht. Kortom, alle aspecten van beheer op het gebied van bosbouw, natuur, waterhuishouding, landbouw en recreatie komen aan de orde. Toekomstige werkzaamheden in bos en natuur kunnen aan dit plan worden getoetst.
Het Lankheet kent enkele broekbossen waar in de winter het waterpeil boven het maaiveld staat en waar 's zomers het grond water vaak niet dieper dan 60 cm wegzakt. Ze zijn daarom erg gevoelig voor verdroging. In de broekbossen komt voornamelijk zwarte els voor en verder Gelderse roos, Aalbes, Zwarte bes, Elzenzegge, IJle zegge en Groot heksenkruid. Broekbossen werden in het verleden veelal gebruikt voor hakhout en ze werden daarom periodiek afgezet. Vlakbij de Mallemse Meertjes ligt een elzen-berkenbroekbos, waarin naast Zwarte els ook veel berken staan. Omdat het om voedselarme, zure grond gaat komt hier veel veenmos voor. Om deze bijzondere bossen te behouden, wordt de nodige aandacht aan het waterbeheer besteed.
Het Lankheet kent een aantal karakteristieke droge en vochtige heidevelden. Dit zijn restanten van het uitgestrekte heide-areaal zoals dat vroeger voorkwam in dit deel van Twente. Een probleem voor heidevelden vormt de vergrassing als gevolg van verhoogde stikstofconcentraties in de lucht. Daardoor vinden we in de droge heiden veel bochtige smele. In de vochtige heiden treffen we vaak het pijpenstrootje aan. Op Het Lankheet wordt de vergrassing van de heide tegengegaan door de inzet van Franse bergpaarden, de Merens. Deze gitzwarte paarden kunnen zomer en winter buiten leven. Wanneer in de zomer de vochtige dopheidevelden met de vele kruiden als beenbreek, veenbies, veenpluis, eenarig wollegras, wilde gagel en de zeldzame klokjesgentiaan begaanbaar zijn, grazen ze daar. In de winter zijn de drogere struikheidevelden aan de beurt. Hier groeien verder pilzegge, tormentil, kruipbrem en stekelbrem. De heidevelden zijn overigens niet ontsloten door paden, omdat ze te gevoelig zijn voor verstoring.
In of aan de randen van de heidevelden ligt een aantal vennen waarvan sommige het gehele jaar door waterhoudend zijn. De overige vennen hebben alleen in e winter, in het voorjaar en na hevige regenval water in hun natuurlijke laagten. Dat het water langere tijd kan blijven staan heeft te maken met de ondoordringbare leemlaag in de ondergrond. Veenmos is de meest voorkomende plantensoort in deze vennen. Darnaast groeit er veenpluis, zwarte zegge en knol rus.
(Bron: Landgoed Het Lankheet, een uitgave van Vereniging Overijssels Particulier Grondbezit Dalfsen, 1999 en is verkrijgbaar bij de VVV Haaksbergen)
Zoeken
