|
| | Het Buurserzand (3): BeheerZoals al gezegd: Heidevelden zijn cultuurgronden: de mens heeft de heide gemaakt en zal de heide dus ook moeten onderhouden. Als de natuur zijn gang gaat verdwijnt de heide vanzelf. 
De bedreiging van de hei is de verrijking van het milieu met voedingsstoffen en het wegnemen van het licht door bomen. Er sprake van vergrassing met pijpenstrootje (Molinea) en bochtige smele.
Een belangrijke verrijking met voedingsstof gebeurt door de (zure) regen. Zure regen bevat stikstof (40 kg per ha per jaar) en dat is een belangrijke voedingsstof. Voedingsstoffen betekent plantengroei van sterkere planten zoals Molinea (pijpenstrootje) Bovendien ontstaat er bomengroei die het licht dat voor de heide nodig is wegneemt en de cirkel is gesloten.
De intensieve landbouw met als gevolg ontwatering, inwaaien meststoffen, enz doet planten die afhankelijk zijn van voedselarme omstandigheden zoals Beenbreek, gentiaan, zonnedauw en orchideeën verdwijnen. Een andere bedreiging is het heidehaantje, een kever van 6mm groot, waarvan in 1990 een plaag is geweest die vooral de struikheide heeft aangetast. De uitwerpselen van het heidehaantje en het afsterven daarvan veroorzaakt bovendien weer een verrijking.
Daarnaast spelen recreatiedruk en militaire oefenterreinen die op de economisch waardeloze hei zijn aangelegd een belangrijke rol bij het verdwijnen van steeds meer heide. BeheersmaatregelenEr is een aantal beheersmaatregelen. De belangrijkste zijn:  | Aanleggen bufferzone, | | Verwijderen boomopslag: machinaal of handmatig. | | Afplaggen. (Dit is heel goed maar duur nl. ƒ 5000,- /ha. (Plagsel kan tegenwoordig hergebruikt worden. Zie hieronder Plagsel en de zware metalen.) | | Afbranden is minder geschikt want dat raakt de totale leefgemeenschap op een heide en geeft verrijking, zodat op de afgebrande stukken juist meer gras dan heide kwam. | | Machinaal maaien is een mogelijkheid, maar moet continu gebeuren omdat er niets
aan de bodem veranderd. | | Begrazen is 20 jaar geleden opnieuw ingevoerd, maar alleen begrazen olv een herder is een oplossing, anders blijven de schapen op een plek en doen zich alleen te goed aan de lekkerste stukken en laten de andere stukken voor wat ze zijn. In het jaar 2000 is er in het gebied tussen de Stendermolenweg, Sekmaatweg en Langenbergweg een begrazingsproject gestart met Herefordkoeien. |
In het Buurserzand heeft Natuurmonumenten gekozen voor afplaggen. Plagsel en de zware metalenBepaalde milieugroeperingen vertellen graag het verhaal dat de heideplagsel soms zo ernstig vervuild is door zware metalen dat het niet meer hergebruikt kon worden en als chemisch afval gestort moest worden. Daarbij wordt dan tevens gesuggereerd dat die zware metalen in de zuren regen zaten. Dat is echter geheel onjuist.
De achtergrond is het volgende:
Door de (vooral vroeger zwavelhoudende) zure regen werden de complexe kalkzand verbindingen waarin zware metalen normaal in de bodem zitten, verbroken en kwamen de zware metalen vrij.
Doordat er in de milieuwetgeving in het verleden stringente eisen gesteld werden aan de hoeveelheid vrij aanwezige hoeveelheden aluminium, cadmium enz ontstonden er ook plotseling problemen met het heide plagsel. De normen waren echter bedoeld om maatstaven te hebben om grondvervuiling te kunnen aanpakken en waren dus niet bedoeld om heideplagsel tot chemisch afval te bombarderen. Intussen zijn deze normen tot reële waarden opgetrokken. Plaggen gebeurt met kleine stukken tegelijk, zoals goed te zien in Buurserzand. Reden is de leefgemeenschap van kleine dieren te laten overleven.
Belangrijk is dat de laag die weggehaald wordt niet te dik is. De zaden van de heideplanten dienen nog in de grond te zitten.
Bij de parkeerplaats de Molenbelt, in het verlengde van de Oude Enschedeseweg nabij de Stendermolenweg is een stuk cultuurgrond aan de natuur teruggegeven. Middels grondboringen en oud kaart materiaal zijn de oude vennen weer teruggevonden en weer in ere hersteld. Naast de vennen groeien weer moerashertshooi, veelstengelige waterbies, Kleine zonnedauw. Op het vochtig grasland staan de moerasrolklaver, veldrus enz
De hoop is gevestigd op het weer terugkomen van de boomkikker. De Bruine kikker, de Heikikker en de kleine watersalamander zijn intussen gevonden. Langs de Stendermolenweg zijn in het kader van de ruilverkaveling een aantal weidelanden omgevormd tot natuur gebied. Op een deel van de voormalige akkers worden in de zomer oude gewassen ingezaaid als zomertarwe, haver, rogge, gerst, mosterdzaad, spurrie en het voor bijen belangrijke gewas, Phacelia (blauw)
Het gebied nabij de Rietschotweg is nu ook in handen van Natuurmonumenten. In het jaar 2001 wordt het aangepakt. Tekst: Lia en Han van Hagen, IVN Haaksbergen | |
|
Zoeken
