Fietsroute rond kasteel Twickel en de Oeler watermolen - 60 km
De buurtschap Oele die we op deze fietstocht doorkruisen is een van de schilderachtigste van Twente. We fietsen over de Oelersteeg en genieten van het uitzicht op tientallen dikke eiken en beuken. Om ons heen zien we lanen, bos en heide en het boerenland met zijn bolle essen, waar hier en daar een boerderijdak bovenuit steekt. Heldere beekjes kruisen weg of pad, of begeleiden die.
We passeren ook de grootste toeristische attractie van Oele. Dat is de watermolen, de Oldemeule of Oeler mölle. Oldemeule was ook de naam van een havezathe, die vlakbij de watermolen stond, maar ongeveer honderd jaar geleden werd afgebroken. De bewoners van die havezathe zijn gedurende eeuwen eigenaar van de watermolen geweest, die oorspronkelijk een dubbele functie had. Eens stonden tegenover elkaar langs de beek, waar die de schilderachtige molenkolk verlaat, een olie- en korenmolen, met samen drie raderen. De mooie molenkolk is er nog steeds, de korenmolen met rad eveneens, maar de oliemolen werd in 1900 gesloopt. Het enige rad dat overbleef telt 22 schoepen. Het is een zogenaamd onderslagwatermolenrad. Nog tot in de laatste wereldoorlog is het maalwerk in het molenhuisje in bedrijf geweest. Daarna raakte de Oldemeule in verval, tot de gemeente Hengelo er zich over ontfermde. Dat was het sein voor een grootscheepse restauratie die in het midden van de jaren zeventig kon worden afgerond.
Een oude gevelsteen naast de deur, in de muur van het vakwerkbouwwerk getuigt van de grote ouderdom van de molen, die trouwens een 14e-eeuwse voorganger heeft gehad. De tekst op die steen maakt gewag van nieuwbouw van het molenhuis in 1690.
Kasteel Twickel
Een tweede grote attractie van deze fietstocht is de kennismaking met het prachtige kasteel Twickel en een deel van het bosrijke 4000 hectare grote landgoed. Nog voor we onze aandacht op het eigenlijke kasteel richten, dat oprijst achter de binnengracht met haar begin 18e eeuw aangelegde brug, even een blik op de beide kanonnen die dicht bij de buitengracht, aan weerszijden van het voorplein staan. Ze zijn in 1775 gemaakt en gaven eens het kasteel Doorwerth aan de Rijn een vervaarlijk uiterlijk. In 1879 werden ze aangekocht door de Heer van Twickel voor f 55.- per stuk.
Van het kasteel is de voorgevel het oudste deel. Ze bleef bij vele latere verbouwingen en uitbreidingen gespaard van de uit 1551 stammende voorganger. Aan weerskanten daarvan vindt men op hoge zuilen grote, Adam en Eva voorstellende beelden, in 1848 gemaakt door de Duitse kunstenaar Ney. De zuilen zijn van oudere datum.
Voor 1848 torstten ze ook een Adam en Eva. Bij de zandstenen versieringen rond en boven de deur vindt men verder een eerste steen, aangebracht door de 16e-eeuwse bewoners en bouwers Goossen van Raesfelt en Agnes van Twickelo en het jaartal 1551 in Romeinse cijfers; eveneens de wapens van beiden en daar weer boven de Boom der Kennis uit het paradijs met de slang die Eva verleidde en verder christelijke symbolen als de Ster van Bethlehem.
De aanblik van Twickel zal veler schoonheidsgevoel bevredigen. Samen met de aan landschapsschoon zo rijke omgeving is Twickel een deel van Twente, waar historie en heden elkaar een stevige handdruk geven.
Herinneringsstenen
Fietsend door de dreven rond Twickel, zult u menige dikke herinneringssteen ontdekken. Zwerfkeien met een opschrift. Vooral langs de Twickelerlaan staan een paar mooie. Schuin tegenover het kasteel, zowel als in de buurt van de museumboerderij Wendezoel.
Zo rond 150.000 jaar geleden hebben vanuit Noord-Scandinavië oprukkende gletschers ons een enorme menigte keien gebracht. Klein en groot, waarvan de omvangrijkste natuurlijk de meeste aandacht krijgen. Tot de lijn Nijmegen-Amersfoort heeft het landijs die van de - meestal - Scandinavische rotsen afgerukte brokken van graniet of porfier over ons land verdeeld.
In Twente zijn deze dikke keien, de tastbare herinneringen aan de een na laatste IJstijd, talrijk opgesteld als herinneringssteen, als grenssteen en als opsmuk van boerenerven. Nog geregeld worden er ontdekt en opgegraven.
De Vordense geoloog Winand Staring dacht midden vorige eeuw nog, dat de keien hier terecht waren gekomen tijdens grote overstromingen. IJsbergen zouden toen vanuit de Poolzee op drift zijn geraakt en de rotsblokken hier hebben achtergelaten. Pas in de jaren tachtig van de 19e eeuw ontdekte men in de buurt van Berlijn gletscherkrassen op zwerfkeien. Daarmee was het bewijs geleverd dat het oprukkende landijs ze had meegebracht. Want 200.000 tot 150.000 jaar geleden was de één na laatste IJstijd er verantwoordelijk voor, dat ook ons land voor een groot deel een honderden meters dikke ijsbedekking kreeg, afkomstig van een van 3000 meter hoogte omlaagschuivende Noordscandinavische gletscher.
De grootste kei van ons land, die een ereplaatsje heeft gekregen, is in 1996 aangetroffen bij het Friese Rottum. Een kei van 44.000 kilo, met een lengte van 5.10 meter en een breedte van 3.30 meter. Door het landijs meegebracht uit Upsala in Zuid-Zweden. Toen hij werd opgegraven, bleek, dat de kei nog groter is geweest. Er waren in het verleden stukken afgehaald om te dienen als dijkverzwaring. Twee andere kanjers staan in de gemeente Winterswijk. Ze wegen respectievelijk 40.000 en 43.000 kilo. Ze zijn afkomstig uit het Winterswijkse kerkdorp Meddo. De zwaarste staat sinds 1985 bij het gemeentehuis, de eerste, die in de jaren zeventig werd aangetroffen bij drainagewerkzaamheden in een weiland, bij het voetbalveld van Meddo.
De grootste uit Scandinavie afkomstige zwerfsteen van Noordwest-Europa ligt trouwens in West-Duitsland. Namelijk in Westfalen. Dat is de "Grote steen van Tonnenheide", die 10 meter lang is en niet minder dan 350 ton weegt. Deze geweldenaar vertoont aan de zuidzijde nog boorgaten voor springstof. Oorspronkelijk is ze dan ook nog groter geweest. Niet minder dan 20 kubieke meter is er in vroegere tijden reeds afgehaald met behulp van explosieven. De steen van Tonnenheide, een plaatsje ten oosten van de stad Rhaden, tussen Diepholz en Hannover, is door het landijs over een afstand van 750 kilometer voortgeschoven. Aan de hand van de mineralen, waaruit de steen bestaat, kon worden opgemaakt dat ze uit de Zuidzweedse provincie Blekinge afkomstig is.
Vanaf de Broeierd linksaf langs het restaurant.- Bij oversteekplaats rechtsaf, Hengelosestraat oversteken.
- Rechtsaf en spoedig linksaf over Bosweg.
- Linksaf Drienerbrakenweg volgen.
- Zelfertweg links laten liggen.
- Linksaf Morshoekweg volgen.
- Via een beek passeren we gemeentegrens Hengelo.
- De Morshoekweg helemaal afrijden tot Enschedesestraat/Hen- gelosestraat. Bij Paddestoel 20960.
- Rechtsaf richting Hengelo.
- Bij verkeerslichten linksaf over de Kuipersdijk. Spoorweg over.
- Rechtsaan over de Pruisischeveldweg.
- Linksaf over de Twekkelerweg. Bij richtingbord Boekelo.
- Onder spoorwegviaduct door.
- Brug Twentekanaal over.
- Rechtsaf over Boortorenweg.
- Langs ouderwetse boortoren en zoutfabriek.
- Tot voorrangsweg, Boekeloseweg. Linksaf over fietspad.
- Langs boortoren zoutwinning.
- Rechtsaf over Diamantstraat.
- Eerste weg links nemen, de Bolderhoekweg.
- Langs vuilstortplaats Boeldershoek Regio Twente.
- Linksaf over Strootbeekweg.
- Langs zoutschuurtjes.
- Via viaduct over RW35.
- Heel spoedig rechtsaf over de Hogedijk, hard weggetje.
- Op T-splitsing rechtsaf over de Wullenweg(geen straatnaam- bordje).
- De Wullenweg helemaal volgen tot aan voorrangsweg, de Haaksbergerstraat, bij café.
- Oversteken en de Oude Meulenweg volgen.
- Langs de watermolen van Oele.
- De Albersdijk volgen.
- Linksaf over de Oelersteeg.
- Op T-splitsing rechtsaf.
- Linksaf langs het Twentekanaal.
- Rechtsaf over het kanaal.
- Bij stopbord linksaf richting centrum Delden.
- We rijden nu over de Vossenbrinkweg.
- Na spoorlijn linksaf over de Stationsweg.
- Langs NS-station.
- Rechtsaf over de Spoorstraat.
- Rechtsaf over de Langestraat.
- Langestraat nummer 30 is het adres van het Zoutmuseum met een permanente expositie over de winning van zout uit de Twentse bodem.
- Links van de Langestraat, op het pleintje voor de hervormde kerk van Delden, ziet u een bijzondere water pomp. Deze herinnert aan de eind 19e, begin 20e eeuw aan Delden geschonken waterleiding door de Heer van Twickel.
- Onmiddellijk na hotel de Zwaan, linksaf over Rentmeester- laantje, door fietstunnel.
- Bij Paddestoel 23782 linksaan; langs kasteel Twickel.
- Over Twickelerlaan. Bornsestraat oversteken.
- Na vijvers en steen van Azelo en boerderijmuseum Wendezoel, bij Paddestoel 22366 linksaf over zandweg.
- Bij driesprong zandwegen links aanhouden, kortom dezelfde weg blijven volgen.
- Tot harde Dashaarsweg; hier linksaf.
- Rechtsaf over Lage Esch.
- Tot Almelosestraat. Rechtsaf over fietspad langs deze weg. 47.Over brug en dan de eerste weg linksaf nemen. Bij Padde- stoel 22424. Dit is de Langenhorsterweg.
- Tenslotte linksaan en spoedig rechtsaan en dan de rondweg oversteken. Aan de overkant even rechtsaf en vervolgens linksaf over de Meenhuisweg.
- Spoorweg over en rechtsaf langs Twentekanaal over de Sluis- straat. Langs Paddestoel 22419.
- Kanaal oversteken en op viersprong de Haarweg volgen.
- Bij splitsing rechtsaf, Haarweg blijven volgen.
- Tot de Bentelosestraat.
- Hier rechtsaf en vervolgens linksaf over de Suetersweg. Richting Beckum.
- Wordt later Wolfkaterweg.
- Net voor rotonde in Haaksbergerstraat bij Beckum, linksaf over de Deldenerdijk.
- Tenslotte bij Paddestoel 22377 scherp naar rechts over de Sluitersdijk.
- Tot de Haaksbergerstraat. Linksaf over fietspad langs deze straat.
- Onder viaduct RW35 door bij verkeerslichten.
- Bij volgende verkeerslichten rechtsaf.
- Nu steeds deze weg volgen en dan linksaf over de Boekelose weg.
- Brug Twentekanaal over, tot verkeerslichten bij Breemars- weg.
- Rechtsaf over Breemarsweg.
- Linksaan over de Kuipersdijk.
- Tot verkeerslichten bij Enschedesestraat. Rechtsaf over fietspad.
- Capitool oversteken en zo terug bij de Broeierd.
Deze route is beschikbaar gesteld door Hotel Golden Tulip De Broeierd
Zoeken
