De natuurgebieden van Enschede

Zoals overal in Nederland staat ook in Twente de natuur onder druk. Toch zijn er nog plekjes genoeg die de moeite van een bezoek waard zijn. Wij hebben ze allemaal voor u op een rij gezet.

Aamsveen

Dit reservaat is een restant van een hoogveencomplex, dat zich vroeger aan weerszijden van de Nederlands-Duitse grens uitstrekte. Het Aamsveen bezit een voor Nederland uniek aantal vegetatietypen. Op de vergraven hoogveenpercelen die voornamelijk aan de oostzijde zijn te vinden, wordt een droge heidevegetatie aangetroffen. Deze wordt dikwijls afgewisseld door opslag van ruwe en zachte berk, ratelpopulier, wilg en zomereik. Verder komen hier o.a nog adelaarsvaren, blauwe en rode bosbes en struikheide voor. Meer naar het westen is het veenpakket dunner en is er een fraaie overgang te zien van heide- naar beekdallandschap. Nog verder naar het westen vinden we het dal van Glanerbeek. Deze beek ontspringt vlak over de Duitse grens. Hier vinden we enkele zeer natte percelen met een rijke diversiteit aan planten. In de noordwestelijk uitlopers van het reservaat vinden we de overgang van schraalland naar heide, het zogenaamde heischrale grasland. Dit deel van het reservaat is floristisch gezien het meest interessant.
Uitsluitend toegankelijk op aangegeven wandelroutes. In samenwerking met de IVN-afdeling Enschede is een natuurpad uitgezet. Het beginpunt bevindt zich nabij de ingang, aan het eind van het Lappenpad.
Enschede, ten zuiden van Glanerbrug
Gemarkeerde wandelroutes

Ledeboerpark / 't Wageler

In het Ledeboerpark ligt de Heemtuin van IVN-Enschede. Het IVN organiseert hier samen met de gemeentelijke Bouw- en Milieudienst educatieve projecten met betrekking tot de heemtuin. Het "Lammerinkswönner" in het Ledeboerpark wordt hiervoor als uitvalsbasis gebruikt.

't Bouwhuis

Landgoed met park in Engelse landschapsstijl van 1920.Bij het landgoed hoort het arboretum Het Amelink.
Enschede, wijk Lonneker Marke
Gemarkeerde wandelroutes

Buurserzand

Het Buurserzand, vlak bij Buurse in Twente, is een schitterend natuurgebied, waarbij heidevelden met jeneverbessen, bos en vennen elkaar afwisselen. Vroeger was er alleen maar heide in het Buurserzand, maar een deel daarvan is spontaan met bos begroeid. Andere delen zijn, door te intensieve begrazing van schapen, gaan verstuiven. Op die zanderige stukken heeft de jeneverbes de kans gegrepen zich te vestigen. De jeneverbessen hier zijn allemaal ongeveer 100 jaar oud. Lang was er geen sprake van verjonging, maar gelukkig zijn de laatste tijd op verschillende plekken jonge jeneverbessen aangetroffen. Een verklaring voor deze verandering is nog niet gevonden.
Enschede, ten oosten van Haaksbergen
Gemarkeerde wandelroutes

Hooge Boekel en omgeving

Het gebied ''Hoge Boekel en omgeving'' ligt ten noordoosten van Enschede, begrensd door de weg Enschede-Losser aan de noordzijde, de bebouwing van de wijk Stokhorst aan de westzijde, en de Klein-Boekelerveldweg, het Euregio bedrijventerrein en de Hoge Boekelerweg aan de zuidzijde. Het gebied vormt een onderdeel van de provinciale ecologische hoofdstructuur.

De kern van het gebied bestaat uit 12 NSW-landgoederen, bestaande uit bos en landbouwgrond. In deze kern ligt het landhuis de Hooge Boekel, dat onlangs tezamen met het park op de rijksmonumentenlijst is geplaatst; voorts zijn een historische koepel en een historische tuin op de gemeentelijke monumentenlijst van Enschede geplaatst. Op deze landgoederen is een grote rijkdom aan natuur aanwezig, afgewisseld met extensieve landbouw. De landgoederen zijn in particulier bezit, maar er is een netwerk van opengestelde paden voor de wandelaar.
Naast de landgoederen omvat het werkgebied 8 agrarische bedrijven in de sectoren melkvee, zoogkoeien, varkenshouderij en akkerbouw. Deze bedrijven liggen in een afwisselend en meer open landschap, dat fraaie vergezichten biedt.
Het is de combinatie van natuur en landbouw, de afwisseling van de landschappen en de cultuurhistorie die het gebied zo aantrekkelijk maken voor fiets- en wandeltochten.
Voor behoud van dit gebied van in totaal ca. 400 ha. zet de Vereniging Behoud Hoge Boekel e.o. zich in.
Enschede, ten oosten van Enschede

De Huttensmit en Koksbos

Bossen, weilanden en houtwallen. Door het gebied stroomt een beek.
Enschede, Haaksbergen
Vrij toegankelijk

De Vieker

Bos en weilanden.
Enschede, ten zuidoosten van Lonneker De Weele
Enschede, ten zuiden van Boekelo

De Wildernis

Het meest noordelijke deel van de Wildernis bestaat voor een belangrijk deel uit een geaccidenteerd heideterrein, waarin we zowel vochtige dopheidezones als vochtige en droge struikheidezones aantreffen. Hier en daar vinden we enkele verspreid staande oude vliegdennen. In de lage dennen liggen enkele maten, vochtige hooilanden omzoomd door wallen, die begroeid zijn met eiken en berken. Over het algemeen zijn de maten bijzonder drassig en deels begroeid met elzen- en wilgenstruwelen. Gagelstruwelen treffen we voornamelijk aan op de overgangen naar de dopheide. Vanwege de bijzondere vegetatie (moerasvergeet-mij-niet, glidkruid) worden de maten jaarlijks gemaaid en wordt het afkomende gewas afgevoerd. Zonnedauw groeit voornamelijk op die plaatsen waar regelmatig wordt geplagd. Het terrein aan de Hofmeyerweg is een heidebebossing. Aan de vochtige heide herinnert nog het ven, dat omgeven wordt door een rand van gagelstruiken.
Het deel van het reservaat dat gelegen is aan de Hofmeyerweg is vrij toegankelijk op wegen en paden. Ook het Sterrenbos is vanaf Hof Espelo vrij toegankelijk. Hier is een wandelroute uitgezet. Het overige deel is afgesloten voor het publiek.
Enschede, Weerselo 
Gemarkeerde route 

Galgenven

Temidden van het berken- en eikenbos ligt heide waar Natuurmonumenten regelmatig berken-opslag verwijdert om verbossing tegen te gaan. Dit gebied is op zijn mooist begin augustus, wanneer de struikheide paars in bloei staat.
Enschede, tussen Enschede en Losser
Niet toegankelijk

Haagse Bos

Dit gemengde bos wordt door Natuurmonumenten omgevormd tot een loofbos. 

Het Rutbeek

Voormalig heidegebied met recreatiefunctie. Centraal ligt een grote zwemvijver.
Enschede
Gemarkeerde wandelroutes

Het Stroot

Landgoed met bossen, landbouwgrond, heide en ven.
Enschede, bij Twekkelo

Hof Espelo

Hof Espelo ligt ten westen van de stuwwallen van Enschede. Rondom de stuwwallen zijn dekzanden afgezet. Hof Espelo ligt voornamelijk op zandruggen. Deze worden hier en daar doorsneden door enkele dalvormige laagten. In een van deze laagten stroomt de Eschbeek. De hoogteverschillen variëren plaatselijk van 0,5 tot 1,5 m. Het hoogteverschil is voor een deel te danken aan het door de mens opgebrachte cultuurdek (heideplaggen vermengd met mest). Bos, heide, bouw- en weilanden wisselen elkaar af. Onverharde wegen doorsnijden het gebied.
Vrije wandelingen op wegen en paden met uitzondering van de erven. De hoofdingang vinden we aan de Weerseloseweg. Hier vinden we ook het beginpunt van de wandelroute. I.V.N afdeling Enschede heeft bij deze wandelroute een beschrijvend natuurgidspasje samengesteld. 
Enschede, ten noordoosten van Enschede
Gemarkeerde wandelroutes

Lindermaten

Bos en weiland aan de voet van stuwwal.
Enschede, ten noordoosten van Enschede
Niet toegankelijk

Het landgoed Lonnekermeer 

Het landgoed Lonnekermeer heeft niet alleen bijzondere natuurwaarden, maar is ook van landschappelijk en cultuurhistorisch belang. Voor het publiek is een gemarkeerde wandelroute uitgezet van ongeveer 3,5 kilometer. Het beginpunt is bij de boswachterswoning aan de Nieuwe Grensweg (aan de kant van Hengelo). Er kan geparkeerd worden bij de kruising van de Nieuwe Grensweg en de Lonnekermeerweg. Maar het landgoed leent zich vooral voor een fietstochtje vanuit Hengelo en dan te voet verder langs het Lonnekermeer.

Het Lonnekermeer maakt onderdeel uit van een keten van landgoederen die ooit gesticht zijn door de grote Twentse industriëlen. Op het landgoed staan drie rijksmonumenten, het landhuis, een boerderij en een dienstwoning die dateren uit begin 20e eeuw.
Het landgoed maakt onderdeel uit van de ecologische hoofdstructuur, het landelijk netwerk van aaneengesloten natuurgebieden dat moet ontstaan om dieren en planten voldoende leefruimte te bieden. Door de bijzondere combinatie van waterplassen, bos en heide biedt het landgoed onderdak aan een grote variëteit aan dieren en planten. Rondom de vrij ondiepe waterplassen komen typische soorten voor als dotterbloemen en zwanebloemen en 27 soorten libellen. Het Lonnekermeer is verder bekend om het gesteeld glaskroos dat nergens anders in Overijssel voorkomt. Ook zijn de kleurrijke ijsvogel, boomvalk en groene specht vaste bewoners. Het bosgebied kenmerkt zich door een groot aantal verschillende boomsoorten, zoals beuken, berken en zomereik. Een bijzondere soort is hier de koningsvaren. Op de natte heidegronden komen kleine zonnedauw en moeraswolfsklauw voor. Door gericht kleinschalig natuurbeheer verwacht Landschap Overijssel de variatie verder te kunnen laten groeien en ook veel van de oorspronkelijke natuurwaarden te herstellen. Ook in het aangrenzende natuurterrein De Wildernis zijn hiermee goede resultaten geboekt.

Penninkskotten

Landgoed met bos, landbouwgrond en boerderij.
Enschede

Smalenbroek

Het landschap Smalenbroek is kleinschalig van karakter. Open ruimten worden afgewisseld door bossen en houtwallen. Hier en daar is het landschap gestoffeerd met een solitaire boom of een groepje bomen. De lanen zijn vaak voorzien van fraaie laanbeplantingen. Opvallend is de hoge bolle es. Deze vorm wordt in hoofdzaak veroorzaakt door een dekzandrug en is nog versterkt door een eeuwenlange bemesting met schapenmest vermengd met heideplaggen. Smalenbroek ligt op de zuidflank van de stuwwal Oldenzaal-Enschede. Deze stuwwal, ontstaan tijdens de IJstijd, vormt in feite de scheiding tussen het bekken van Almelo en de Dinkelvallei. In de ondergrond vinden we plaatselijk kleiafzettingen. De bodem is hierdoor rijk aan mineralen. Planten als bosanemoon en klaverzuring, maar ook beuk en hazelaar voelen zich hier bijzonder goed thuis. Kleihoudende bodems laten niet gemakkelijk water door en garanderen een vochtig milieu. Dit verklaart de aanwezigheid van een vijver, beken en natte graslanden.
Vrije wandelingen op wegen en paden, met uitzondering van de omgeving van het landhuis en de boerderij. Enkele delen van het landgoed zijn aangewezen als rustgebied. 
Enschede, ten zuiden van Enschede, bij Smalenbroek

Val Saguna

Landgoed op de Lonnekerberg
Enschede, ten noorden van Lonneker

De Huttensmit en Koksbos

Bossen, weilanden en houtwallen. Door het gebied stroomt een beek.
Enschede, Haaksbergen
Vrij toegankelijk

Teesinkbos

Door het gebied stroomt de schilderachtige Teesinkbeek. Het beekbegeleidende bos heeft een goed ontwikkelde kruidenvegetatie. Verder zijn er nog enkele open plekken waar struikheide, dopheide, bosbes en vossebes zijn aan te treffen.
Er kan vrij gewandeld worden op wegen en paden. De hoofdingang ligt nabij de parkeerplaats van het medisch kinderdagverblijf. Het parkeergedeelte hier is eigendom van de gemeente Enschede.
Enschede, ten zuidoosten van Boekelo

Groot Brunink

Groot Brunink is een fraai landgoed, waarin bossen, houtwallen, wei- en bouwlanden elkaar afwisselen. Het gebied wordt doorsneden door enkele zandwegen. Het grootste gedeelte wordt gevormd door een zwak golvend (met hoogteverschillen van 0,5 tot 1,5m) grondmorenenlandschap. In het noorden is het reliëf sterker doordat hier vlak naast elkaar een dekzandrug en het dal van de Bruninksbeek voorkomen, waardoor hoogteverschillen van ca. 3m voorkomen. In de bossen langs de beek die voornamelijk uit eik en beuk bestaan vinden we o.a gele dovenetel, dalkruid, en muskuskruid. Ook treffen we hier de hulst aan. Dit loofbos gaat naar het westen toe over in een grove dennenbos. De bossen in het zuidelijk deel van het landgoed bestaan hoofdzakelijk uit grove den en fijnspar met plaatselijk hier en daar eik.
Er kan vrij gewandeld worden op wegen en paden met uitzondering van de erven van boerderijen en woonhuizen. De hoofdingang is aan de Groot Bruninksweg. Hier vinden we ook het beginpunt van de wandelroute. Ook via de Kwekkeboomweg is het landgoed te bereiken.
Enschede, ten zuiden van Enschede
Gemarkeerde wandelroute

		Natuurlijk.nl wordt gesponsord  door  TopRelais: Voor een authentieke vakantiehuis | TopHomes: Vakantiehuisjes in 22 landen | TopRentals: Vakantiehuizen in Afrika, Amerika, Azië en Europa | Wereldpagina: Reisgids met vakantiewoningen en appartementen | Vakantieglobe.nl: Vakantiehuizen op de kaart