Startpagina
Vorig menu

Sprengenbergwandeling

De Sprengenbergwandeling is ongeveer 6 km. De wandeling start bij het parkeerterrein van de Informatieschuur De Pas van Natuurmonumenten. Het is een zeer afwisselende route. U wandelt door verschillende soorten bos, over de heide en door het landgoed Sprengenberg. De route is gemarkeerd door paaltjes met een oranje kop. Onderweg vindt u voorbij punt 5 een zelfbedieningsterras met o.a. koffie en koek tel. 0548-595203

Naar Haarle rijdt u via de weg Nijverdal-Raalte. Vanaf Raalte neemt u de tweede afslag naar Haarle. Komt u vanaf Nijverdal dan slaat u bij eerste afslag Haarle af. U rijdt door het dorp heen. Ongeveer 400 m na de bebouwde kom ligt boerderij De Pas aan uw linkerhand. U slaat hier links af, de Paltheweg in. Na 300 meter ligt aan de rechterkant de parkeerplaats.

Informatieschuur Natuurmonumenten

Het vertrekpunt van de twee wandelroutes op de Sprengenberg, de andere route is de Haarlerbergwandeling, is steeds het parkeerterrein van boerderij De Pas van Natuurmonumenten. De Informatieschuur passeert u aan het einde van de route. Als u geluk heeft, is de schuur open. Binnen is een kleine expositie ingericht over het gebied waar u straks doorheen gaat wandelen.

Onvruchtbare zandgrond

Links en rechts van het bospad waar u over loopt groeit heide, struikheide. Heide groeit alleen op voedselarme grond. Dit gegeven heeft de toekomst van de Sprengenberg bepaald. Meer dan honderd jaar geleden was dit hele gebied heide. De speelde een belangrijke rol in de landbouw op de onvruchtbare zandgronden. Het was het graasgebied van de schaapskudden. De schapen zorgden voor mest. Zonder mest geen goede oogst De opkomst van de kunstmest maakte de heide overbodig. In korte tijd werd bijna alle heide ontgonnen. De slechtste stukken bleven echter over. Zeker de Sallandse Heuvelrug. Deze grond was niet alleen erg onvruchtbaar maar door zijn hogere ligging ook meestal te droog voor de landbouw.

Textielbaronnen

Textielbaronnen uit Twente zagen hun kans schoon en kochten de uitgestrekte heidegebieden. Voor een deel als belegging. Door de snelle groei van de Limburgse steenkoolmijnbouw in het begin van deze eeuw was er een tekort aan stuthout. Om aan deze vraag te voldoen werden de meeste heidegebieden met naaldbos beplant. De textielbaronnen legden grote landgoederen aan en lieten riante landhuizen bouwen. Het gebied waar u doorheen loopt, is rond 1900 aangekocht door de heer Van Wulfften Palthe uit Almelo. Straks komt u langs de villa die hij hier in 1903 liet bouwen. De toren is al van veraf zichtbaar. Boven in de toren was een sterrenobservatorium. Let straks ook even op de windvaan. Dit is, heel toepasselijk, een korhoen.

Fraaie lanen

De bossen zijn zo economisch mogelijk aangelegd. Grote rechte vakken, doorsneden met haaks op elkaar staande wegen. De allure van een landgoed vraagt echter meer. Het pad waar u over loopt, wordt begeleid door rododendrons, een teken dat u de villa nadert. De allure van een landgoed ondergaat u vooral bij de wegen die naar het landgoed leiden. Zo moet het honderd jaar geleden bedoeld zijn geweest: lanen met forse, hoge beukenbomen.

Het heksenhuisje

De tuinen rond de villa zijn helaas niet toegankelijk. De tuin links van de weg mag u wel in. Vroeger was hier een rododendronkwekerij. Verscholen achter enkele hoge rododendrons ligt een klein huisje. In de volksmond het heksenhuisje genoemd. De werkelijkheid is helaas prozaïscher: dit is een badhuisje geweest. Voor het badhuisje lag een vijver. Leemlagen in de ondergrond hielden op natuurlijke wijze het water tegen. De bomen en struiken die hier staan, gebruiken echter zoveel water dat de vijver droog staat.

Palthetorentje

Voor u ligt het uitgestrekte heidegebied van de Sprengenberg. Dit is het leefgebied van de korhoenders. In het broedseizoen, 15 maart tot 15 juli, is de Sprengenberg afgesloten. Als u hier wandelt buiten dit seizoen, neem dan even de moeite om de Sprengenberg op te lopen. Volg het zandpad en houd links. Dit pad loopt omhoog. Vanaf de Sprengenberg heeft u een schitterend uitzicht over de heide. Het Palthetorentje komt net boven de bomen uit.

Schotse Hooglanders

Ga terug naar de route, het pad volgend rondom de villa. U loopt langs de heide en komt uit bij een zelfbedieningsterras met koffie en koek,  slaat daarna linksaf, de laan in. De weg loopt steeds geleidelijk naar beneden totdat u bij de Van Heekweg uitkomt. Aan de overkant is een hek met een wildrooster. In dit gebied grazen Schotse Hooglanders van de Stichting Mens en Natuur. Deze grote, stoere grazers worden hier ingezet om de heide in stand te houden. Het loont de moeite om een korte omweg te maken door dit gebied. Hier bevinden zich onder andere enkele kleine vennetjes.

Spreng

De terugweg blijft u langs de voet van de Sprengenberg lopen. Spreng is een ander woord voor bron of beekje. Regenwater zakt gemakkelijk door het zand en grind van de Sprengenberg de grond in. Leemlaagjes kunnen, zoals u deze wandeling al eerder geleerd heeft, dit water tegenhouden. Waar deze leemlagen aan het oppervlak komen kan een bron, een spreng, ontstaan. In het bos waar u nu doorheenloopt, liggen blijkbaar van deze bronnetjes. Onder de bomen groeien veel mossen en varens. Langs de bermen ziet u regelmatig polletjes pitrus staan.

Bent u op onze suggesties ingegaan? De Sprengenberg beklommen en ook nog de Hooglanders bezocht? Dan heeft u voor vandaag genoeg gewandeld.

Kom zeker nog eens terug. Wij bevelen u de Haarlerbergwandeling aan.