Archief 2002: Veel ijsvogels in De Wieden
De ijsvogel (Alcedo atthis) heeft het vorig jaar heel goed gedaan in De Wieden (Overijssel), zo blijkt uit waarnemingen van vrijwilligers en medewerkers van Natuurmonumenten. Er waren vijf broedgevallen, die hebben geresulteerd in 11 uitgevlogen jongen. In het najaar werd dit waterrijke gebied van Natuurmonumenten tevens uitzonderlijk goed bezocht door zwervende en trekkende ijsvogels. In die periode zijn maar liefst 82 waarnemingen gedaan. Na verdiscontering van de dubbeltellingen is het reëel te veronderstellen dat 25-30 ijsvogels het gebied hebben aangedaan. Het ruim 5.700 hectare grote natuurgebied De Wieden vormt samen met het aangrenzende Nationaal Park De Weerribben één van de belangrijkste laagveenmoerasgebieden van West-Europa.
In de lift
De ijsvogel zit duidelijk weer in de lift, met in 2001 maar liefst 200 geregistreerde broedgevallen in ons land. Dat is te danken aan de zachte winters van de afgelopen jaren en aan het feit dat in het beheer van natuurgebieden meer rekening wordt gehouden met de leefomstandigheden van deze kleurrijke vogel. De ijsvogel broedt langs beken, rivieren en kanalen met steile oevers en zandafgravingen. Door de zachte winters blijft de wintersterfte laag, met een toenemend aantal broedgevallen tot gevolg. Ook dit jaar worden weer meer broedgevallen verwacht, aangezien ook de winter die nu net achter ons ligt erg mild was.

Allergisch voor ijs
De Nederlandse populatie overwintert voornamelijk in eigen land en wordt dan aangevuld met soortgenoten uit Duitsland, België en Polen. In tegenstelling tot wat zijn naam doet vermoeden is de ijsvogel helemaal niet gesteld op strenge winters, want dan kan hij zijn voedsel (vis) niet of nauwelijks bereiken. Zijn naam dankt de schuwe vogel dan ook aan het feit dat hij met name in periodes met ijs goed te zien is, omdat hij zich dan meer in de buurt van mensen moet wagen om aan voedsel te komen.
Inspanningen voor herstel
Strenge winters zorgen voor een toename van de sterfte onder ijsvogels. Naast deze natuurlijke vijand wordt de ijsvogel ook bedreigd door aantasting van zijn leefgebied, onder meer door beekkanalisatie. De ijsvogel heeft steile wanden nodig om een nesthol in te kunnen graven, bij voorkeur in de buurt van water. Verder zijn ijsvogels erg gesteld op rust in hun omgeving. Door de inspanningen van natuurorganisaties en waterschappen kan de populatie ijsvogels in Nederland zich weer herstellen. Een strenge winter zal dan ook niet zo snel meer een probleem vormen voor het voortbestaan van de soort in ons land.