Archief 2002: Goudplevieren en wilsterflappers- eeuwenoude fascinatie voor trekvogels
Ooit gehoord van Wilsterflappers? Ik niet. Nu ik dit boek gelezen heb, kan ik me dat eigenlijk niet meer voorstellen. In de kuststreek blijkt wilsterflappen een begrip te zijn. Honderden jaren werd met wilsterflappen een boterham verdiend.
Wilster blijkt een benaming te zijn voor goudplevier. Wilsterflappen is het vangen van Goudplevieren met een vangnet. Deze jacht op de Goudplevier werd pas in 1978 verboden. Het schieten van Goudplevieren bleef overigens nog tot 1993 geoorloofd. De meeste wilsters werden verkocht aan de plaatselijke poelier. Eind 19e eeuw werd voor een wilster 30 tot 50 cent betaald. Honderd jaar geleden verdiende een boerenarbeider 5 à 6 gulden per week. Wilsterflappen was dus een serieus alternatief.
Ook nu worden er nog wilsters gevangen. De eeuwenoude techniek van het flappen wordt gebruikt voor modern Goudplevier-onderzoek. Er zal geen trekvogel zijn waarover zoveel informatie verzameld is. In dit boek is deze kennis, de kennis van de laatste beroepsvangers samen met de informatie zoals die de afgelopen jaren systematisch voor wetenschappelijk onderzoek verzameld is, bij elkaar gebracht.
Wilsterflappen gebeurde vooral in de drie noordelijke provincies: Groningen, Friesland en Noord-Holland. De techniek is nagenoeg gelijk. Er wordt gevangen met een slagnet van zo’n 25 meter lang. Dwars op het vangnet worden lokvogels neergezet, de stelten. Een levende Goudplevier wordt op de “wip” geplaatst. Door aan een touw te trekken wordt deze vogel gedwongen om met zijn vleugels te klapperen. Voor de overvliegende Goudplevieren lijkt het alsof deze soortgenoot net op de grond neergekomen is. Een interessante fourageerplek?
Een belangrijke rol speelt de lokfluit.. Met deze fluit kan een wilsterflapper de roep van de Goudplevier exact nabootsen. Een vlucht wilsters kan zo vanaf honderden meters naar het net gelokt worden.
Goudplevieren en wilsterflappers, in het boek is een schat aan informatie bijeengebracht. Kennis over de Goudplevier, van de trekpatronen en het verspreidingsgebied tot een gedetailleerde beschrijving van de jaarcyclus. In tekst, maar zeker met mooie foto’s en fraaie diagrammen en kaarten. Goudplevieren en wilsterflappers boekstaaft tevens de geschiedenis van de wilsterflappers. Met de laatste nog levende beroepsvangers zijn uitgebreide gesprekken gevoerd. Fragmenten van deze interviews zijn te beluisteren op de bijgeleverde CD-rom. Op deze CD-rom is ook een videofragment opgenomen. Dit fragment is te bekijken in de mediatheek.
Het boek is, zoals de auteurs in het voorwoord schrijven, geïnspireerd door hun respect voor karaktervolle en hardwerkende veldmensen en de liefde voor de vogeltrek. Twee drijfveren die een enthousiast samengesteld boek hebben opgeleverd,
Goudplevieren en wilsterflappers- eeuwenoude fascinatie voor trekvogels.
Joop Jukema, Theunis Piersma, Jan B. Hulscher, Erik J. Bunskoeke, Anita Koolhaas & Arend Veenstra. KNNV Uitgeverij & Fryske Akademy. € 27,25 ISBN: 90 5011 147 5
Zoeken
