Archief 2000: Steenuilen, in 10 jaar sterk achteruit
De steenuil is de kleinste, in Nederland voorkomende, uil. Het is vanouds een "mensenuiltje"; bij voorkeur bevindt het territorium van dit uiltje zich in de nabijheid
van mensen / bewoning. Het houdt van een kleinschalig landschap; houtwallen, oude schuren en hoogstamfruitbomen. Dit was het ideale voedselgebied om te jagen op torren en wormen. Soms zittend en spiedend maar vaak gewoon stappend door het hoge gras, ook bij klaarlichte dag. Af en toe wordt nog een muis "meegepikt". Nestgelegenheid was aanwezig in de oude schuur onder een gebroken dakvorst, in de knoestige hoogstamfruitbomen of in een holle knotwilg langs een slootje.
Voortjakkerende auto's
Echter, zoals zovele dieren heeft de steenuil het in onze snel veranderde wereld moeilijk. Voortjakkerende auto's maken veel slachtoffers, de oude schuren zijn geruimd of opgeknapt,
hoogstamfruitbomen verdwenen en knotwilgen staan er alleen nog dankzij de inzet van enthousiaste vrijwilligers. Bijkomend probleem is het feit dat de steenuil geen pionier is. Het territorium van een paartje is zeer beperkt en een paartje is daarnaast zeer trouw aan een broedplaats. Vanwege het feit dat de soort zich nauwelijks "verplaatst" worden wat verder af gelegen gebieden nauwelijks gekoloniseerd. Is de soort ergens verdwenen dan wordt de opengevallen plek niet snel weer opgevuld.
Nestkaarten
Sinds 1984 is het aantal steenuilen met circa 40 % afgenomen en de soort staat op de rode lijst. In 1998 hebben wij, de roofvogelwerkgroep van IVN-Raalte, in het kader van een landelijk nestkaarten project van het SOVON enkele nestkaarten van steenuilen ingezonden. Naar aanleiding hiervan zijn wij in contact gekomen met "STONE" (Steenuilen Overleg Nederland). Dit is een groep mensen die zich, in samenwerking met Vogelbescherming Nederland, ten doel stelt de steenuil voor Nederland te behouden. Middels inventarisatie van de bestaande populatie, onderzoek en het plaatsen van kunstmatige nestgelegenheid in "geschikte" gebieden probeert men hieraan een steentje bij te dragen.
Nestkasten
In 1999 hebben ondergetekenden weer enkele broedpaartjes gevolgd en de resultaten aan STONE doorgegeven. Tevens hebben wij twee, door de Vogelbescherming beschikbaar gestelde, nestkasten geplaatst. Eén bij een boerderij, waar, nadat er in 1999 een nieuwe kap op het huis is geplaatst, een bestaande nestplaats verloren ging. De andere kast is geplaatst in de nabijheid van een bekend territorium met in het achterhoofd de hoop dat daar uitgevlogen jongen een nieuw territorium "stichten".
Bescherming
Wij zijn van plan om ook het komende jaar, naast onze roofvogelactiviteiten, nadrukkelijk te letten op steenuilen en waar mogelijk daadwerkelijk iets te doen voor de bescherming van dit uiltje. Dit door de "huidige" populatie in kaart te brengen, resultaten van broedsels te verzamelen voor STONE en het plaatsen van nestkasten in geschikte gebieden.
Laat het ons weten
Indien één van u informatie heeft over plaatsen waar zich steenuilen ophouden / ophielden of waar mogelijk nestgelegenheid dreigt te verdwijnen dan willen wij dit graag horen. Enerzijds om onze inventarisatie zo uitgebreid mogelijk te maken en anderzijds om eventueel, middels het plaatsen van een nestkast, een broedpaar een kans te bieden zich in hun "leefgebied" te handhaven.
Voor de Roofvogelwerkgroep van IVN-Raalte,
Emiel Blanke, emiel.yvonne@planet.nl