Natuurontwikkeling in de Duursche Waarden (1)
Wij kennen de uiterwaarden alleen als uitgestrekte landbouwgebieden tussen de zomerkades en winterdijken langs rivieren. Kunt u zich voorstellen dat dat eeuwen geleden heel anders was?
Wat we nu Nederland noemen, was eeuwen geleden het deltagebied van de Rijn en de Maas en niet meer dan een drassig stukje van noordwest Europa. Een gebied waardoor het water zich vlechtend en meanderend een weg baande. Allerlei bezinksel achterlatend.
Daardoor ontstonden er voedselrijke gebieden waar, na jaren, flinke bossen groeiden. Naast moeras en water was 70 tot 80% bebost.
Het waren gebieden waar de natuur z'n gang kon gaan, zonder beperkingen. Flora en fauna creëerden een zuiver natuurlijk gebied.
Projecten
De ontwikkelingen van toen vormen het uitgangspunt van een aantal ambitieuze natuurontwikkelingsprojecten van nu. Projecten waarmee we terug willen naar de tijd dat de natuur de dienst uitmaakte. Dat leidde tot een aantal plannen en één ervan is nu uitgevoerd. In nauwe samenwerking tussen de betrokkenen, de Directie Natuur, Bos, Landschap en Fauna (nu de Directie Natuurbeheer), Staatsbosbeheer, Rijkswaterstaat, provincie en gemeenten.
... dynamisch...
Voordat de uiterwaarden zoals wij ze kennen er waren, is er heel wat water door de IJssel gestroomd. We schetsten het al, het water baande zich eeuwen terug een eigen weg en creëerde zo een karakteristiek en natuurlijk gebied.
Het was heel dynamisch; door de regelmatig hoge waterstanden liet het water allerlei bezinksel achter op de bestaande grond. Dat vormde arme zandgronden, maar ook zeer vruchtbare kleigronden. Dit ging tientallen, zelfs honderden jaren ongehinderd door. Zo ontstond een gebied waar allerlei natuurlijke processen een kans kregen. Er groeiden verschillende grassen en kruiden op de rijke kleigrond en weer andere op de arme zandgronden. Daar kwamen insecten op af, die op hun beurt weer een lekker hapje waren voor verscheidene vogelsoorten. Ook grote dieren kwamen er en zorgden voor het 'onderhoud'. Door te grazen hadden ook zij hun invloed op de natuurlijke ontwikkeling van dit gebied.
De mens
Dat veranderde, eigenlijk ongemerkt, toen de mensen hun oog lieten vallen op deze gebieden. Op de voedselrijke grond langs het water konden de gewassen goed groeien. Om te voorkomen dat alles wegspoelde wierpen de eerste mensen die zich er vestigden terpen op en later zomer- en zelfs winterdijken.
Langzaam maar zeker verloor de rivier z'n vrijheid en tussen de zomerkades en de winterdijken ontstonden de uiterwaarden zoals wij ze kennen. Maar er gebeurde meer. De IJssel was natuurlijk een uitstekende handelsroute, ook dat had z'n invloed op de omgeving. En later legden we de IJssel nog verder aan banden met kribben. Een andere ontwikkeling, die veel invloed had op het aanzien van dit gebied, was de winning van klei en zand. Toen de tichelgaten en zandputten in onbruik raakten, kreeg de natuur vrij spel. Daardoor kwamen er interessante natuurlijke ontwikkelingen op gang.
Lees hier verder.
Deze tekst kwam tot stand in samenwerking met
Zoeken
